+48 (83) 372-20-29
parafiakakolewnica@wp.pl

foto1

Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus! Witamy serdecznie na oficjalnej stronie parafii w Kąkolewnicy.

foto1

Naszym patronem jest św. Filip Neri

foto1

.

foto1

.

foto1

.

Szczęść Boże! Witamy na naszej stronie www.parafiakakolewnica.pl Dziękujemy za odwiedziny :-)

Licznik odwiedzin

2482840
dzisiaj
wczoraj
w tym tyg.
w ciągu 3 mies.
w tym mies.
w ost. mies.
a l l
1600
739
2339
2468047
27074
54274
2482840

Your IP: 34.229.126.29
2019-06-18 19:25

Zarys dziejów parafii pod wezwaniem św. Filipa Nereusza w Kąkolewnicy od chwili powstania do dnia dzisiejszego

Od chwili powstania Kąkolewnica należała jako starostwo niegrodowe do ziemi łukowskiej. W miarę upływu lat na tym terenie powstawać zaczęło coraz więcej parafii, m.in. w Trzebieszowie, do której należało trzydzieści pięć miejscowości, a wśród nich: Kąkolewnica, Jurki, Brzozowica, Ruska Wola i Lipniaki (jako wsie królewskie) oraz Olszewnica (wieś szlachecka).Kąkolewnica nie miała swojego kościoła. Na terenie wsi istniał cmentarz pochówkowy i zapewne kaplica do odprawiania mszy św. Dopiero w roku 1767 dzierżawca dóbr Kąkolewnica - Filip Nereusz Szaniawski na placu cmentarnym zbudował drewniany kościół pod wezwaniem św. Filipa Nereusza. Pierwszym jej kapelanem był ksiądz Józef Benedyktowicz - wikariusz trzebieszowski, który od roku 1770 zamieszkał na stałe w Kąkolewnicy. Dziesięć lat później utworzono w Kąkolewnicy filię duszpasterską, należącą do parafii Trzebieszów. Do tej filii przypisane były następujące wioski: Kąkolewnica, Rudnik, Olszewnica i Rusko-Wola (Ruska Wola, Ruskowola, obecnie Polskowola ). Z parafii Radzyń przyłączono Żako-Wolę (Żakową Wolę, obecnie Żakowolę), a z parafii Łuków - wieś Lipniaki. Kąkolewnica, jako filia Trzebieszowa, należała do dekanatu łukowskiego, który był częścią diecezji krakowskiej. Parafia Trzebieszów, a wraz z nią Kąkolewnica, należały początkowo do archidiakonatu radomskiego, później przyłączono je do archidiakonatu lubelskiego. Taki stan utrzymywał się prawie do końca państwa polskiego.

2.VII.1818 r. papież Pius VII bullą "Ex imposita Nobis" powołał do życia diecezję podlaską albo janowską, w skład której wszedł między innymi dekanat międzyrzecki. Tak więc Kąkolewnica znalazła się w granicach nowej diecezji. W roku 1836 (24 V) przybył do Kąkolewnicy ks. Teodor Majewski, proboszcz parafii Stężyca, prałat kościoła katedralnego w Janowie Podl., który był wizytatorem generalnym. Celem jego pobytu było wizytowanie filii.

Ksiądz prałat stwierdził między innymi, że w rogu cmentarza przykościelnego, po lewej stronie wejścia do kościoła stała drewniana dzwonnica z dwoma dzwonami. Budynki gospodarcze były w ruinie. Ziemi parafialnej, znajdującej się między działkami wiejskimi, było 37 mórg. W roku 1843 dobra kościelne skomasowano, liczyły wówczas 36 mórg i 247 prętów, a znajdowały się przy drodze Międzyrzec Podl. – Radzyń Podl.

W roku 1862 powołano Bractwo Różańcowe. W dwa lata później mieszkańcy Kąkolewnicy, nie zważając na trudności, jakie będą stawiać władze carskie, rozpoczęli budowę nowego kościoła. Najpierw wykonano fundament pod nowy, murowany kościół, wokół stojącego drewnianego. W latach następnych obudowano stary kościół, a jego konstrukcję rozebrano i wyniesiono. Drzewo ze starego kościoła wykorzystano do budowy szkoły. Zaraz też zostało odprawione nabożeństwo. Cegłę na kościół wyrabiano z gliny, którą wydobywano nieopodal budowy nowej świątyni. Poświęcenie kościoła odbyło się 16 października 1870 r. Wiele starań w budowę nowej świątyni włożył ksiądz Julian Perzanowski oraz prezes dozoru kościoła, właściciel dóbr Jurki - Franciszek Wismontt. Kościół nie miał bocznych kaplic. 21 lipca 1866 r. dozór kościoła w Kąkolewnicy, składający się z 9 gospodarzy i właściciela majątku Jurki, zwrócili się do Konsystorza w Lublinie z wnioskiem o podniesienie kościoła filialnego w Kąkolewnicy do godności kościoła parafialnego. W tej samej sprawie zwrócono się także do gubernatora w Lublinie. Prośby ich jednak zostały odrzucone i Kąkolewnica nadal nie była parafią, a z chwilą likwidacji diecezji podlaskiej znalazła się w diecezji lubelskiej.

Kiedy rząd rosyjski zlikwidował zakon reformatów w Białej Podlaskiej, wiele przedmiotów z tego kościoła i kościoła parafialnego przeznaczono do kościoła kąkolewnickiego, m. in.: barokowy ołtarz główny z rzeźbą Chrystusa Ukrzyżowanego z XVIII wieku, dwa boczne ołtarze, ambonę o charakterze późnobarokowym na daszku z rzeźbą Mojżesza, chrzcielnicę, konfesjonał, szafy. Protokół dziekana radzyńskiego, spisany był 11 czerwca 1870 r., a podpisany przez prezesa F. Wismontta 4 lipca 1870 r.

Pięć lat później ksiądz Perzanowski w liście do konsystorza w Lublinie poinformował, że tutejsza parafia pobudowała nowy kościół, sprawiła 5 ołtarzy i prosi o organy z Leśnej Podlaskiej ze skasowanego przez władze carskie kościoła katolickiego. W odpowiedzi ksiądz biskup Baranowski napisał, że będzie można oddać Kąkolewnicy jedną monstrancję, puszkę, kielich i cztery ornaty. Jednocześnie konsystorz lubelski polecił proboszczowi w Kąkolewnicy dokonać nowego spisu inwentarza. Został on sporządzony 14 czerwca 1878 r.

W roku 1878 wykonano parkan okalający kościół. W czasie tych prac zrodził się spór między księdzem, a prezesem dozoru, dotyczący budowy dzwonnicy, zwłaszcza jej lokalizacji:Wismontt chciał, by dzwonnica była wybudowana przed kościołem, natomiast innego zdania był proboszcz, który uważał, że powinna być po prawej stronie kościoła. Spór wygrał proboszcz i dzwonnicę wybudowano według jego sugestii. Obrażony właściciel dóbr Jurki - Wismontt, wybudował sobie kaplicę, gdzie księża odprawiali msze dla niego i jego rodziny. W nowej dzwonnicy umieszczono sygnaturkę.

Nowy kościół także otrzymał nowy cmentarz. Już bowiem od 1846 r. zaprzestano pochówku na starym miejscu przy drodze do Wygnanki. Założono go na gruntach wsi Kąkolewnica Północna (Lipniacki Gościniec) i ogrodzono polnym kamieniem. Jednak w czasie wojny mur ten rozebrano z przeznaczeniem na drogę, a po jej zakończeniu cmentarz otoczono drutem kolczastym. Ponownego ogrodzenia cmentarza dokonano w roku 1984 z inicjatywy sołtysa Kąkolewnicy Północnej - Ryszarda Karasia. Długość cmentarza wynosiła 111 łokci, a szerokość 99 łokci.

W tym miejscu został pochowany fundator kościoła w Kąkolewnicy pod wezwaniem Filipa Nereusza - Franciszek Wismontt - właściciel dóbr Jurki.

Na płycie pomnikowej zapisane są słowa:

FRANCISZEK WISMONTT

DZIEDZIC DÓBR JUREK

PREZES I FUNDATOR KOŚCIOŁA

PRZEŻYWSZY LAT 90

ZMARŁ D. 17 KWIETNIA 1902 R.

WIECZNY POKÓJ JEGO CIENIOM

Kiedy władze carskie zamknęły kościół obrządku greko-katolickiego, piękne karty w niesieniu pomocy unitom zapisała także Kąkolewnica. W sąsiedniej wsi był kościół unicki, który znajdował się poza dzisiejszą wsią, nad rzeką Krzną. Dziś nie ma po nim śladu – rosną tam tylko drzewa. Po kasacji unii brzeskiej przez władze carskie w roku 1875 ziemia i kościół zostały przekazane księdzu prawosławnemu. Stąd miejscowi księża udzielali posług duszpasterskich unitom z Rusko-Woli mimo dużych kar pieniężnych, na jakie byli narażeni. I tak dla przykładu 09 IX 1882 r. ukarano proboszcza Adolfa Pleszczyńskiego karą 25 rubli za spowiedź i udzielenie komunii byłym unitom: Agacie Salifek, Mariannie Walczuk, Dominikowskiemu i Eufrozynie Someniuk. Dnia 15 XI 1886 r. został ukarany 50 rublami kary za zgodę na udzielanie komunii. Księża przyjęli także do wspólnoty parafialnej tych, którzy przeszli na obrządek łaciński. Warto wspomnieć, że w roku 1890 w Rusko-Woli wybudowano cerkiew. Po odzyskaniu niepodległości ludność tej miejscowości zwróciła się z prośbą do rządu polskiego o zmianę nazwy. Rząd ustosunkował się pozytywnie do wniosku i od tego czasu wieś nazwa się Polskowola. Stała się ona parafią od roku 1919. Wtedy to ksiądz biskup Henryk Przeździecki polecił dziekanowi z Radzynia - Tadeuszowi Osińskiemu wyświęcić cerkiew na kościół katolicki. Pierwszym proboszczem był Józef Makarewicz, który wybudował obecny kościół z bali sosnowych, a drewnianą cerkiew kazał rozebrać. Kościół pod wezwaniem św. Jana Apostoła Ewangelisty został ufundowany z ofiar miejscowej ludności. Ksiądz Jan Godlewski zadbał o postawienie budynków gospodarczych. Jego następca - ks. Franciszek Chwedoruk doprowadził do otynkowania kościoła od wewnątrz. Natomiast w czasie kadencji księdza Tadeusza Pulikowskiego wyposażono kościół w organy i ołtarze, a z pomocą parafian zbudowano parkan.

Warto nadmienić, że w tym okresie stale rosła liczba wiernych w parafii. W 1885 r. było ich 3647, w 1890 r. - 4334, a w roku 1914 wzrosła liczba do 5818. Miejscowi księża nie tylko nieśli pomoc unitom, ale takie bronili polskości tych ziem, ucząc m.in. języka ojczystego na lekcjach religii. Księża prowadzili zajęcia 2 razy w tygodniu i tak np. w roku 1889 lekcje religii trwały od niedzieli przewodniej do czerwca.

Ze względu na to, że kościół został pobudowany na nieodpowiednim gruncie, ściany zaczęły pękać. Dlatego w celu zabezpieczenia, w roku 1906 dobudowano dwie boczne kaplice długości 10 łokci, szerokości 8 łokci, które przyjęły nazwy od świętych, znajdujących się w ołtarzach: lewa - św. Mikołaja, zaś prawa - św. Antoniego. W tym samym roku położono nowy dach i w miejsce drewnianej podłogi wykonano posadzkę. Trzy lata później odnowiono ołtarze, a w następnym roku odbyła się wizytacja księdza biskupa Franciszka Jaczewskiego (17 sierpnia).

W okresie 1885 - 1914 Kąkolewnica, jako filia duszpasterska należała do dekanatu radzyńskiego, a po wskrzeszeniu diecezji podlaskiej to Międzyrzec Podlaski stał się siedzibą dekanatu z parafiami: Dołha, Drelów, Kąkolewnica, Kożuszki, Międzyrzec Podl., Ostrówki, Rusko-Wola (Polskowola), Szóstka i Witoroż. Taki podział przetrwał do dnia dzisiejszego.

W tym także czasie (w 1907 r.) zbudowano plebanię. Mimo, że Kąkolewnica posiadała wikarego i była już dużą parafią, to nadal nie miała samodzielności, była nadal filią duszpasterską parafii Trzebieszów przez cały okres I wojny światowej.

W 1915 r. kościół w Kąkolewnicy przeżył wzniosłe chwile, kiedy to w liturgii niedzielnej 15 sierpnia uczestniczyli żołnierze 4 pp. Legionów Polskich, którzy stacjonowali w Żakowoli Radzyńskiej.

W stanie nienaruszonym świątynia przetrwała I wojnę światową. Była świadkiem rozbrajania Niemców i doczekała się wolnej ojczyzny. W 1918 r. papież Benedykt XV Bullą, z dnia 24 września wskrzesił diecezję podlaską. Jej biskupem został ksiądz infułat Henryk Przeździecki.Ksiądz biskup miał za zadanie przywracanie Kościołowi katolickiemu świątyń zamienionych na cerkwie i tworzenie nowych parafii.

Dnia 27 kwietnia 1919 r. Kąkolewnica została przez ks. biskupa Henryka Przeździeckiego erygowana z filii duszpasterskiej parafii Trzebieszów do samodzielnej parafii. W 1921 r. odnowiono kościół, a w rok później zakupiono w firmie „Babbit” w Warszawie trzy dzwony. Największy - zwany "Filip" - ważył 268 kg, średni - "Dominik " - 173 kg, a najmniejszy „Gabriel" - 68 kg.Jednak w roku 1941 okupanci dokonali ich kradzieży. Wyżej wymienione dzwony miały grube ścianki, były niskie i nieforemne. Sygnaturkę zaś założono w wieży kościoła.

W tym samym roku zaprzestano chować ciała zmarłych na cmentarzu w Kąkolewnicy Północnej. Podczas parcelacji majątku Rudnik, w roku 1922, wydzielono przeszło 1,5 ha ziemi pod cmentarz najnowszy, na którym do dnia dzisiejszego dokonuje się pochówku zmarłych. Cmentarz otoczono wałem z ziemi i głębokim rowem.

Życie parafii w okresie międzywojennym biegło bez większych wydarzeń. Księża prowadzili posługi duszpasterskie, dbali także o wygląd kościoła. We wrześniu 1939 r. obiekt ten był jednym z celów bombardowania ze strony Niemców, ale bomba upadła kilkadziesiąt metrów dalej na wschód i nie uszkodziła zabudowań parafialnych. Największą jednak stratą było aresztowanie przez radzyńskie gestapo wikariusza Stefana Kozaka. Ksiądz ten urodził się 30 sierpnia 1911 r. w Młynkach, województwo lubelskie. Po ukończeniu Prywatnej Szkoły Średniej Ogólnokształcącej Koedukacyjnej Miejskiej w Kraśniku (czerwiec 1933 r.) i otrzymaniu świadectwa dojrzałości wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Janowie Podlaskim. 14 maja 1939 r. otrzymał święcenia kapłańskie z rąk biskupa Czesława Sokołowskiego, wikariusza kapitulnego Diecezji Podlaskiej.

Pierwszą parafią, w której rozpoczął pracę duszpasterską była Komarówka Podlaska. W zachowanym piśmie do biskupa parafianie prosili o pozostawienie wikarego w ich parafii, a nie przenoszenie do innej. Z listu wynika też, że był on księdzem gorliwym i pracowitym w służbie. Jednak 1 października 1940 r. ks. Stefan Kozak został przeniesiony do Kąkolewnicy. Pracując w obu parafiach był związany z podziemiem niepodległościowym, co stało się przyczyną jego aresztowania. 30 listopada 1940 r. został zatrzymany przez radzyńskie gestapo. Następnie przewieziono go do więzienia w Radzyniu Podlaskim. Później trafił na zamek w Lublinie. 8 stycznia 1941 r. wraz z 525 więźniami wywieziono wikarego transportem do obozu Auschwitz. Następnego dnia przekroczył bramę obozu i otrzymał numer 8673. Potem był więźniem obozów Flossenburg i Dachau. W tym ostatnim otrzymał numer 23619. Tam też został rozstrzelany 17 czerwca 1942 r. Za swoją wspaniałą postawę księdza – patrioty zapłacił najwyższą cenę, jaką jest życie. Miał zaledwie 31 lat, kapłanem był tylko trzy lata.

Księża czynnie włączyli się w tajne nauczanie, prowadzone przez miejscowych nauczycieli i, podobnie jak w czasach zaborów, uczyli religii w języku polskim. Zasłużonym proboszczem, który przez cały okres okupacji przebywał w Kąkolewnicy był ksiądz Czesław Łapiński. Po wojnie pracę z młodzieżą wiejską prowadził ksiądz Śledziewski. Organizował on rocznice patriotyczne, zabawy towarzyskie, na których młodzież uczyła się kulturalnego zachowania. Grano sztuki przeważnie religijne, jak: „Żywot św. Genowefy” czy „Jasełka”. Za uzyskane pieniądze ksiądz zakupił cenny księgozbiór do biblioteki parafialnej.

W roku 1948 proboszczem został ksiądz Aleksander Kornilak, wieloletni więzień obozów pracy w ZSRR. Pochodził z rodziny unickiej, chrzczony był w stodole, a rodzice brali ślub po kryjomu. Rok później na pierwszych Targach Poznańskich parafianie zakupili trzy dzwony. Największy nazwano "Jezus", średni - "Maryja", a najmniejszy - "Józef”. Dzwony te umocował w dzwonnicy ówczesny kowal Władysław Daniluk z uczniem Kazimierzem Jędruchniewiczem i stolarzem Aleksandrem Pociopą oraz jego zięciem Stanisławem Capem. Chrzest dzwonów odbył się 25 marca 1949 r.

W latach 1950-1954 w Kąkolewnicy zakładano światło, doprowadzono je również do kościoła.W tym czasie odmalowano także ołtarz i całą świątynię. W żyrandolu, wiszącym na środku kościoła (tzw. "pająku") wymieniono świece woskowe na elektryczne. W okresie późniejszym ks. Kornilak rozpoczął remont plebanii, dobudowując od strony południowej pokój i garaż. Ostatecznej przebudowy dokonał ks. Jan Sobechowicz, który założył centralne ogrzewanie i wymienił dach. Tak wyremontowana plebania stoi do dnia dzisiejszego.

Następnie w latach 1976 - 1977 przeprowadzono remont kościoła na zewnątrz. Wymieniono dachówkę na blachę, otynkowano kościół, zaś w latach 1978 - 1979 wyremontowano wnętrze. Wcześniej jednak (w roku 1968) ustawiono nowy ołtarz, ufundowany przez pp. Konaszewskich z Rudnika, by ksiądz mógł odprawiać mszę, stojąc przodem do wiernych. W okresie remontu stół wymieniony został na nowy. Staraniem księdza Sobechowicza postawiono nową ambonkę do odprawiania liturgii słowa, do kaplic wystawiono stalle, usunięto balustradkę sprzed głównego ołtarza. Założono też centralne ogrzewanie.

W roku 1980 wylano beton przed kościołem i rozpoczęto budowę nowego domu parafialnego. Wcześniej (lata 1971-1974) cmentarz grzebalny otrzymał parkan z cegły, a ziemią z wałów zasypano rów. W 1983 r. nastąpiła zmiana proboszcza. Został nim ks. Mieczysław Skorodiuk. Jako gospodarz parafii przyjmował go wikary Antoni Sieczkiewicz. Ksiądz Antoni był organizatorem wyjazdu rowerowego młodzieży parafialnej na obchody 300 - rocznicy objawienia wizerunku Matki Bożej Leśniańskiej. Staraniem księdza Skorodiuka parafianie mogli obejrzeć wiele filmów religijnych. Ogrodzono też posesję kościelną nowym płotem, oddano do użytku nowo pobudowany dom parafialny, który został poświęcony 6 X 1985 r. W tymże roku wymalowano kościół, kupiono nowe żyrandole. W okresie późniejszym odnowiono organy oraz zakupiono tabernakulum. Następnym proboszczem został ks. Tadeusz Dzięga. W dniach 16 – 23 października 1994 r. Kąkolewnica przeżywała Misje Święte. Ksiądz Tadeusz Dzięga przeprowadził kolejny remont plebanii. Był też inicjatorem upamiętnienia zbrodni w lesie Baran.

Następnym kapłanem został ks. Tadeuszu Wasiluk. Za jego probostwa wyłożono kostkę wokoło świątyni, ułożono chodniki i wybudowano kaplicę na cmentarzu, zmieniono też tynk na kościele. Kolejny proboszcz to ksiądz Emilian Zarzycki. Wspaniałe karty współpracy z młodzieżą zapisał ksiądz wikary Marcin Chruściel, który swoją działalnością ożywił miejscowe młodzieżowe środowisko, np. wspólnie z GOK zorganizował m.in.: Zimowe spotkanie młodzieży chrześcijańskiej: Odpocznijmy razem, andrzejkowe spotkania „Nasze dziś, nasze jutro”. Po trzyletnim pobycie w Kąkolewnicy ksiądz ten został mianowany wikariuszem parafii Matki Boskiej Częstochowskiej w Garwolinie. Ksiądz Marek Rycio był kolejnym wikariuszem w tutejszym kościele przez jeden rok. Po jego odejściu do Kąkolewnicy przyszedł ksiądz Grzegorz Suwała, który pracował w naszej parafii trzy lata. W roku 2015 obowiązki księdza proboszcza objął ksiądz Janusz Sałaj. Obowiązki wikariusza w naszej parafii objął ksiądz Radosław Osipacz. Warto wspomnieć, że ksiądz Radosław wznowił działalność w naszej parafii Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. Sprawnie działa Szkolne Koło Caritas.

Wiele lat organistą parafialnym był Jan Krzymowski (od 1 sierpnia 1969 r. do 31 października 2013 r.). Obecnie organistą jest Kamil Żurawski. Natomiast prawdopodobnie najdłużej pracującym w Kąkolewnicy kościelnym był Antoni Zakrzewski, który mieszkał w domu parafialnym i pełnił swe obowiązki od 1942 do 1969 r. - do chwili śmierci.

Tak więc kościół wybudowany w roku 1870 dzięki staraniom poszczególnych proboszczów, pracy i ofiarności parafian stoi do dziś w całej okazałości na rozwidleniu dróg od Polskowoli (obok parku z prawej strony i szkoły podstawowej) z lewej strony do szosy Radzyń Podl. – Międzyrzec Podl.

W Kąkolewnicy pracę duszpasterską prowadzili od roku 1768:

- ksiądz Józef Makulski – 1 rok,

- ksiądz Jacenty Celemecki – 1 rok,

- ksiądz Józef Benedyktowicz – 17 lat,

- ksiądz Szymon Maniewski – 21 lat,

- ksiądz Szymon Koryciński – 12 lat,

- ksiądz Roch Lipiński – 8 lat,

- ksiądz Szymon Branoszewski – 4 lata,

- ksiądz Dominik Wierciński – 33 lata,

- ksiądz Julian Perzanowski – 22 lata,

- ksiądz Jan Włodziński – 5 lat,

- ksiądz Antoni Seremento – 12 lat,

- ksiądz Józef Kozłowski od 1900 r., był 19 lat,

- ksiądz Franciszek Waszczuk od 1920 r., był 10 lat,

- ksiądz Czesław Łapiński od 1930 r., był 18 lat, zm. 14 .02.1948 r.,

- ksiądz Aleksander Kornilak od 1.03.1948 r. do 20.08.1971 r. Był proboszczem przez

  23 lata,

- ksiądz Jan Sobechowicz od 20.08.1971 r., był 12 lat,

- ksiądz Mieczysław Skorodiuk przybył 12.09.1983 r.,

- ksiądz Tadeusz Dzięga nastał w 1990 r.,

- ksiądz Tadeusz Wasiluk nastał w 2000 r., był 6 lat,

- ksiądz Emilian Zarzycki przybył w roku 2006,

 

                                                                                                                           

                                                                                                                           autor: Piotr Szkurłatowicz